Twee pannen, allebei plat, allebei voor op het fornuis. Toch zijn een koekenpan en een sauteerpan heel anders bedoeld. Het onderscheid zit in de randen, en die randen bepalen wat er met vocht en warmte in je pan gebeurt. Als je dat begrijpt, koop je de pan die jij écht nodig hebt.

• Randvorm koekenpan: Schuin en uitlopend
• Randvorm sauteerpan: Recht en verticaal
• Randhoogte koekenpan: 3–5 cm
• Randhoogte sauteerpan: 6–9 cm
• Beste maat voor 1-2 personen: 24 cm
• Beste maat voor 3+ personen: 28 cm

Wat maakt een koekenpan anders dan een sauteerpan?

Het grootste verschil is de vorm van de randen. Een koekenpan heeft uitlopende, schuine randen; een sauteerpan heeft rechte, verticale randen die duidelijk hoger zijn.

Die schuine randen van de koekenpan zorgen ervoor dat stoom makkelijk ontsnapt. Vocht verdampt snel, waardoor ingrediënten bruinen in plaats van garen in hun eigen vocht. Dat is precies wat je wilt als je een ei bakt, een biefstuk aanbraadt of groenten roerbakt. De rechte randen van de sauteerpan houden vocht en saus juist in de pan. Je kunt er meer in kwijt zonder dat het overloopt, en door de hogere zijkanten kun je ingrediënten ook meekoken in een vloeistof.

Wanneer kies je voor een koekenpan?

Gebruik een koekenpan als je snel en droog wilt bakken. De schuine wanden maken het ook makkelijker om een omelet te vouwen of een pannenkoek te draaien.

De koekenpan is de meest gebruikte pan in Nederlandse keukens, en niet zonder reden. Hij is licht, warmt snel op en is prettig te hanteren. Voor dagelijkse klusjes zoals gebakken ei, gehaktbal of geroerbakte groenten is hij ideaal. Wat hij minder goed doet: een saus reduceren terwijl er ook vlees in de pan ligt, of een gerecht dat eerst aangebraden wordt en daarna nog moet sudderen. Daarvoor loop je al snel het risico dat vloeistof over de rand gutst.

Wanneer is een sauteerpan de betere keuze?

Een sauteerpan is de betere keuze als je een gerecht bereidt waarbij aanbraden en daarna doorgaren in vocht of saus in dezelfde pan plaatsvinden. De rechte wanden houden alles bij elkaar zonder morsen.

Denk aan kip die eerst wordt aangebraden en daarna in een tomatensaus verder gaart, of risotto waarbij je steeds een beetje bouillon toevoegt. De hogere wanden zorgen ook dat je meer kwijt kunt: bij een gelijke bodemdiameter heeft een sauteerpan door zijn rechte zijkanten aanzienlijk meer volume. Dat maakt hem geschikt voor grotere porties of gerechten met veel groenten die slinken tijdens het bakken. Een nadeel is wel dat de pan zwaarder is en iets trager reageert op temperatuurwisselingen.

Welke pan heb je echt nodig als je er maar één kiest?

Als je maar één pan kiest, is de koekenpan voor de meeste thuiskoks de meest praktische optie. Hij dekt het grootste deel van dagelijke bereidingen en is gemakkelijker te hanteren.

Kook je regelmatig voor meer mensen, of maak je vaak gerechten met saus, stoofvlees of pasta met een roomsaus die in de pan afgemaakt wordt? Dan is een sauteerpan de slimmere investering. Bij KookGigant zien we dat mensen die serieuzer gaan koken op een gegeven moment altijd bij een sauteerpan uitkomen, simpelweg omdat hij zo veelzijdig is voor bereiding in meerdere stappen. Wie beide wil combineren, kan uiteraard een koekenpan én sauteerpan aanschaffen; samen dekken ze vrijwel elke bereiding op het fornuis.

Maakt het materiaal ook een verschil?

Ja, het materiaal heeft invloed op hoe beide pannen presteren, maar het verandert het fundamentele verschil in gebruik niet. Zowel koekenpannen als sauteerpannen zijn verkrijgbaar in gietijzer, roestvrij staal, aluminium met anti-aanbaklaag en koolstofstaal.

Een gietijzeren sauteerpan houdt warmte lang vast, wat goed is voor langzaam garen. Een aluminium koekenpan met anti-aanbaklaag is juist licht en snel, ideaal voor ei of vis. Het materiaal bepaalt mede de prijs: zwaardere materialen als gietijzer en roestvrij staal gaan langer mee maar vragen ook meer onderhoud. Het is dan ook slim om zowel het beoogde gebruik als het materiaal samen te beoordelen. Op de pagina over het kiezen van een koekenpan lees je welke criteria daarbij het zwaarst wegen.

Hoe groot moet een koekenpan of sauteerpan zijn?

Voor één tot twee personen is een koekenpan van 24 cm een praktische maat; kook je voor drie of meer personen, dan is 28 cm handiger. Bij een sauteerpan geldt hetzelfde uitgangspunt, maar door de rechte wanden heb je bij dezelfde diameter al meer volume.

Zorg dat ingrediënten genoeg ruimte hebben in de pan. Een te volle pan verlaagt de temperatuur sterk, waardoor vlees eerder stooft dan braadt. Dat geldt voor beide pantypen, maar is extra merkbaar in de koekenpan omdat die minder vocht kan opvangen als de ingrediënten beginnen te zweten.